Güneş Paneli Nasıl Yıkanır? Temizlenmezse Ne Olur?
Güneş panelleri dış ortamda sürekli toz, polen, kuş pisliği, çamur, sanayi kaynaklı partiküller ve yağmur sonrası oluşan kalıntılara maruz kalır. Panel yüzeyinde oluşan bu kir tabakası zamanla güneş ışığının hücrelere ulaşmasını engelleyerek elektrik üretiminin düşmesine neden olabilir. Bu nedenle özellikle sanayi bölgelerinde, tarım arazilerinde, yoğun trafik bulunan alanlarda ve yağışın az olduğu dönemlerde panel temizliği ihmal edilmemelidir.
Panellerin kirli olması yalnızca görüntü kirliliği oluşturmaz ortalama %10-20 gelir kayıpları yaratır. Üretimde yaşanan küçük düşüşler bile büyük GES tesislerinde yıl sonunda ciddi enerji ve gelir kayıplarına dönüşebilir. Bazı bölgelerde yalnızca tozlanma nedeniyle oluşan üretim kaybı düşük seviyelerde kalırken; yoğun kirlenme, kuş pisliği veya bölgesel lekelenmelerde kayıp çok daha yüksek seviyelere çıkabilir. Özellikle yüzlerce veya binlerce panel bulunan tesislerde birkaç puanlık üretim düşüşü dahi yıllık bazda önemli bir ekonomik kayıp anlamına gelir.
İLETİŞİM: 0224 443 42 49
ygtrafo@ygtrafo.com
Güneş Panelleri Nasıl Yıkanmalıdır?
Panel temizliğinde en önemli konu, cam yüzeye zarar vermeden ve panel üzerinde kalıcı iz bırakmadan temizlik yapılmasıdır. Özel solisyonlar veya saflaştırılmış su kullanılmalı, panel yüzeyine yumuşak fırça veya uygun temizlik ekipmanlarıyla temizlenmelidir. Sert fırçalar, aşındırıcı süngerler, kimyasal maddeler ve panel camını çizebilecek malzemeler kullanılmamalıdır. Panel üreticisi tarafından verilen basınç değerlerine uygun ekipmanlarla ile profesyonel bir firma tarafından yıkanmaması durumunda panellerin garanti kapsamından çıkarıldığı sıkça görülmektedir.
Yıkama işleminin güneşin en yoğun olduğu saatlerde yapılması da doğru değildir. Çok sıcak olan panel yüzeyine aniden soğuk su uygulanması termal gerilim oluşturabilir. Bu nedenle temizlik işlemleri genellikle sabah erken saatlerde, akşam saatlerinde veya panel yüzeyinin serin olduğu dönemlerde yapılmalıdır.
Basınçlı su kullanırken de dikkatli olunmalıdır. Çok yüksek basınçla yapılan kontrolsüz yıkama; panel çerçevesine, bağlantı noktalarına, junction box bölgesine veya kablolara zarar verebilir. Özellikle büyük sanayi tesislerinde temizlik işleminin eğitimli ekipler tarafından ve uygun iş güvenliği önlemleriyle yapılması gerekir.
Paneller Temizlenmezse Ne Olur?
Temizlik uzun süre yapılmadığında ilk olarak üretim kaybı ortaya çıkar. Panel yüzeyindeki kir, güneş ışığının hücrelere ulaşmasını azaltır ve sistem aynı kurulu güce sahip olmasına rağmen daha az elektrik üretmeye başlar.
Buradaki asıl problem, üretim kaybının çoğu zaman kullanıcı tarafından hemen fark edilmemesidir. Sistem çalışmaya devam eder, inverter üretim gösterir ve tesis sahibi her şeyin normal olduğunu düşünebilir. Ancak sistem fark edilmeden potansiyel üretiminin altında çalışıyor olabilir.
Örneğin büyük bir sanayi tesisinde yıllık milyonlarca kWh elektrik üreten bir GES’in yalnızca birkaç yüzde puan daha düşük üretim yapması bile yıl sonunda ciddi miktarda enerji kaybına neden olabilir. Bu kayıp, doğrudan işletmenin şebekeden daha fazla elektrik satın alması anlamına gelir.
Kirlenme homojen değilse başka bir problem daha ortaya çıkabilir. Kuş pisliği, yoğun çamur veya panelin yalnızca belirli bir bölümünü kaplayan kirlenmeler hücreler üzerinde lokal gölgelenme oluşturabilir. Bu durum panel içindeki hücrelerin farklı çalışmasına ve belirli koşullarda sıcak nokta olarak bilinen hot-spot oluşumlarına katkıda bulunabilir.
Hot-spot oluşumu uzun süre devam ederse panel hücrelerinin daha fazla ısınmasına, performansının düşmesine ve zaman içerisinde panelin ömrünün olumsuz etkilenmesine neden olabilir.
“Yağmur Zaten Yıkıyor” Düşüncesi Her Zaman Doğru Değildir
Yağmur, panel üzerindeki hafif tozun bir kısmını uzaklaştırabilir ancak profesyonel temizlikle aynı etkiyi sağlamaz. Özellikle kuş pisliği, yapışmış çamur, polen, egzoz kalıntıları ve sanayi bölgelerinde oluşan yağlı partiküller yağmurla tamamen temizlenmeyebilir.
Hatta bazı durumlarda yağmur, panel üzerindeki tozu kenarlara taşıyarak kuruduğunda yeni bir kir tabakası bırakabilir. Bu nedenle “yağmur yağdı, paneller temizlenmiştir” varsayımı her tesis için doğru değildir.
Panel Temizliği Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?
Güneş panellerinin kaç ayda bir temizlenmesi gerektiğine ilişkin tek bir sabit süre yoktur. Temizlik periyodu tesisin bulunduğu bölgeye göre belirlenmelidir.
Sanayi bölgeleri, toprak yolların bulunduğu alanlar, tarım arazileri, kuş yoğunluğu yüksek bölgeler veya yoğun toz oluşan tesislerde temizlik daha sık gerekebilir. Daha temiz bölgelerde ise temizlik aralığı daha uzun olabilir.
En doğru yöntem, GES’in günlük ve aylık üretimini takip etmek ve beklenen üretim ile gerçekleşen üretim arasındaki farkı analiz etmektir. Temizlik öncesi ve sonrası üretim karşılaştırmaları yapılarak kirlenmenin sisteme ne kadar kayıp oluşturduğu görülebilir.
Temizlenmeyen GES Para Kaybettirir
GES yatırımlarında yatırımcıların en çok dikkat ettiği konulardan biri geri ödeme süresidir. Ancak milyonlarca liralık bir GES yatırımı yaptıktan sonra sistemi düzenli olarak kontrol etmemek ve panelleri yıllarca temizlememek, yatırımın potansiyelinin altında çalışmasına neden olabilir.
Kirli panel daha az üretim, daha az üretim ise daha az tasarruf demektir.
Özellikle yüksek elektrik tüketimi bulunan fabrikalarda birkaç puanlık üretim kaybının dahi yıllık karşılığı küçümsenmemelidir. Sistem çalışıyor görünse bile tesis farkında olmadan her ay enerji kaybediyor olabilir.
Bu nedenle panel temizliği yalnızca estetik bir bakım işlemi değil, GES’in üretim performansını ve yatırım geri dönüşünü koruyan temel işletme ve bakım faaliyetlerinden biridir.
Düzenli temizlik, termal kontroller, inverter kontrolleri ve üretim takibi birlikte yapıldığında sistemin düşük performansla çalışması erken dönemde tespit edilebilir. Böylece küçük bir bakım eksikliğinin yıllar boyunca birikerek büyük bir ekonomik kayba dönüşmesi önlenebilir.